Thứ Tư, 19 tháng 8, 2009

Cảm nhận về bài thơ "Tíếng sóng sông quê"

TIẾNG SÓNG SÔNG QUÊ

Tôi lặng nghe như có tiếng sóng xô
Từng đợt trào dâng
Những đêm không ngủ nhớ quê
Sông hiện trong mơ
Vỗ trong lòng tôi, tiếng sóng...

Mẹ tôi dáng tất bật trên đê
Con thường ra ngõ đợi mẹ về
Bao năm xa rồi vẫn nhớ
Sông và mẹ một đời lam lũ
Tiếng sóng hòa vào lời ru.

Mẹ tôi chiếc áo bạc màu gió sương
Sớm, chiều mẹ đi về con không nhìn rõ mặt
Tiếng sóng cồn cào, mùa đông lạnh cắt
Mẹ như bên bờ lở
Cho bờ lòng con bồi lớp lớp phù sa.

Mẹ lo những ngày tháng ba
Gánh rau vườn nặng vai người phiên chợ
Ruộng xác xơ gốc rạ mùa nước lên, tôi nhớ
Nắng rám trái bòng tháng tám gió heo may.

Mẹ sống những năm mong tháng đợi ngày
Niềm vui chưa trọn lại chia tay chồng ra trận
Mang nặng đẻ đau mẹ sinh mấy bận
Một bóng một đèn như cánh cò trắng bên sông.

Mẹ là dòng sông trong con nguồn cội
Bốn mùa nước chảy giữa lòng quê hương
Bốn mùa yêu thương suốt đời khắc khoải
Tiếng sóng sông quê vỗ bờ vọng mãi
Mẹ là quê hương trong lòng con.
12-1997

Nguyễn Đình Xuân

----------------------------------------------------------------------------

Đây là một trong rất nhiều bài thơ viết về Mẹ của Nguyễn Đình Xuân. Trong tập thơ “Tiếng sóng sông quê” có rất nhiều bài thơ về Mẹ, và bạn sẽ thấy hình ảnh của người Mẹ hiện lên trong thơ rất dung dị và gần gũi thân thương.

Tôi rất thích những câu thơ như rút ruột của anh:

Mẹ lo những ngày tháng ba
Gánh rau vườn nặng vai người phiên chợ
Ruộng xác xơ gốc rạ mùa nước lên, tôi nhớ
Nắng rám trái bòng tháng tám gió heo may.

Trong thơ, tác giả đã để mẹ hiện ra bình dị như bao người mẹ Việt Nam , hình ảnh người mẹ “tất bật trên đê, chiếc áo bạc màu gió sương, sớm, chiều mẹ đi về con không nhìn rõ mặt”… tất cả hình như khắc sâu vào tâm trí Xuân khiến không anh không bao giờ quên…

Tôi cũng rất thích khổ thơ:

Mẹ sống những năm mong tháng đợi ngày
Niềm vui chưa trọn lại chia tay chồng ra trận
Mang nặng đẻ đau mẹ sinh mấy bận
Một bóng một đèn như cánh cò trắng bên sông.

Và theo tôi, hình ảnh đắt nhất trong bài thơ là: “Một bóng đèn như cánh cò trắng bên sông”.

Vượt qua sáo mòn của hình tượng người mẹ như bóng cây, bàn tay, Nguyễn Đình Xuân lại ví mẹ mình là dòng sông:

Mẹ như bên bở lở

Cho bờ lòng con bồi lớp lớp phù sa

hoặc:

Mẹ là dòng sông trong con nguồn cội
Bốn mùa nước chảy giữa lòng quê hương
Bốn mùa yêu thương suốt đời khắc khoải
Tiếng sóng sông quê vỗ bờ vọng mãi
Mẹ là quê hương trong lòng con.

Ở bài thơ này, khổ đầu còn hơi sáo, không đặc sắc. Nếu có thể đảo khổ đầu xuống dưới cuối cùng (dĩ nhiên có sửa lại) như một vĩ thanh về một tiếng sóng của sông quê hương… Tuy nhiên, khổ đầu đóng vai trò là lời dẫn, tuy không hay lắm nhưng cũng đã tròn vai. Hình ảnh người mẹ được khắc hoạ trong thơ chưa đặc sắc dễ lẫn với muôn vàn người mẹ khác. Đối với người làm thơ mà không chọn được những hình “đắt” thì người đọc sẽ có quyền “nghi ngờ” tác giả chưa lao động cật lực cho thơ…

Có những bài thơ hay một tác phẩm nghệ thuật chỉ “đứng” được khi người thưởng thức biết được hoàn cảnh ra đời của nó, còn bài thơ “Tiếng sóng sông quê” một mình nó cũng đứng được độc lập, nên tôi cho rằng bài thơ này sẽ được nhiều người đồng cảm với tác giả…

Chu Mỹ Lệ

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét